Odin; İskandinav mitolojisinde bilgelik, savaş, ölüm, şiir ve büyüyle ilişkilendirilen en karmaşık figürlerden biridir. Edda metinlerinden arkeolojik verilere uzanan kaynaklar ışığında tek gözlü tanrının bilgi uğruna ödediği bedelleri ve Ragnarök’e uzanan kaderini inceliyoruz.
Nepal–Tibet sınırında 26 Ağustos 2026’da meydana gelen büyük taşkın yüzlerce insanın yaşamını yitirmesine ve geniş çaplı altyapı hasarına neden oldu. İlk bilimsel değerlendirmeler yüksek Himalayalar’daki bir buz-kaya çökmesine işaret ederken olay, değişen dağ sistemleri ve sınır aşan afet risklerini yeniden gündeme taşıyor.
Sicilya açıklarında keşfedilen yaklaşık 2.100 yıllık Roma gemi batığı ve çevresindeki 500’e yakın amfora, Antik Akdeniz’in geniş ticaret ağlarına ışık tutuyor. Batık; Roma dünyasında şarap ve diğer ürünlerin deniz yoluyla nasıl taşındığını, Sicilya’nın stratejik konumunu ve Akdeniz’in toplumları birbirine bağlayan büyük bir ekonomik ve kültürel dolaşım alanı olduğunu gösteren önemli bir sualtı arkeolojisi keşfi.
2026 yılında ağır görme kaybı yaşayan bir hastanın kendi kas dokusundan elde edilen mitokondriler ilk kez deneysel olarak gözlerine aktarıldı. Uygulama görme yetisini geri kazandırmadı ancak ciddi inflamasyon bildirilmedi ve ışığa verilen fizyolojik yanıtta geçici bir değişim gözlendi. Aynı dönemde yayımlanan MitoCatch araştırmaları ise sağlıklı mitokondrilerin belirli hücrelere hedeflenerek aktarılabileceğini gösteriyor. Bu çalışmalar henüz bir tedavinin başarısını kanıtlamasa da hücrenin tamamı yerine organellerini hedefleyen yeni bir “organel terapisi” alanının oluşabileceğine işaret ediyor.
Peru’nun başkenti Lima’daki Huaca Pucllana arkeolojik alanında ortaya çıkarılan yaklaşık 1.400 yıllık insan kalıntıları, Lima kültürünün ritüel dünyasına yeni bir pencere açıyor. Bir kanal içerisinde özel biçimde yerleştirilen bireyin ritüel bir insan sunusu olabileceği değerlendirilirken keşif; ölüm, kutsal mekân, su ve törensel uygulamalar arasındaki ilişkiye dair önemli arkeolojik sorular ortaya koyuyor.
NASA öncülüğündeki yeni araştırma, Dünya’dan uzay görevleriyle taşınabilecek bazı bakteri ve mantarların Ay’ın güney kutbundaki gölgeli ve korunaklı bölgelerde belirli sürelerle canlı kalabileceğini gösteriyor. Bulgular Ay’da yaşam bulunduğunu göstermese de gelecekteki insanlı görevlerde biyolojik kontaminasyon ve gezegen koruma açısından önemli sorular ortaya çıkarıyor.
İnsan yalnızca kendisi hakkında bildiklerinden mi ibarettir? Günlük yaşamda kim olduğumuza ilişkin oldukça düzenli bir anlatı kurarız. Sakin, cesur, dürüst, çekingen ya da mantıklı olduğumuzu düşünür; bazı davranışları kendimize yakıştırırken bazılarını kesin biçimde dışarıda bırakırız. Fakat rüyalarımız, açıklamakta zorlandığımız korkularımız, bastırdığımız dürtülerimiz ve zaman zaman kendimizden beklemediğimiz davranışlarımız bu düzenli anlatının sınırlarını zorlar. Bilincimizin dışında…
İnsan kendisini özgür bir varlık olarak düşünmeye yatkındır. Bir karar verir, bir şeyi ister, başka bir şeyi reddeder ve bütün bunların kaynağının kendi iradesi olduğunu varsayar. Peki bizi bir şeyi istemeye yönelten nedenleri bilmiyorsak, bu özgürlükten ne kadar emin olabiliriz? Baruch Spinoza’nın felsefesi tam da bu rahatsız edici sorunun çevresinde şekillenir. Spinoza için insanı anlamak,…
Anadolu’ya baktığımda yalnızca uygarlıkların kurulup yıkıldığı bir coğrafya görmüyorum. Aynı toprak üzerinde binlerce yıl boyunca değişen dillerin, tanrıların, ritüellerin ve hikâyelerin birbirine karıştığı büyük bir kültürel hafıza görüyorum. Hititlerden Friglere, Luvilerden Urartulara; daha sonra Yunan ve Roma dünyasına kadar Anadolu’da yaşayan toplumlar yalnızca kentler, tapınaklar ve anıtlar bırakmadılar. Yaşadıkları dünyayı anlamlandırmak için mitler de yarattılar….
Bazı filozofları okurken onların kurduğu düşünce sistemini anlamaya çalışırız; bazı filozoflarsa bizi kendi düşüncelerimizi sorgulamaya zorlar. Friedrich Nietzsche benim için ikinci gruptadır. Onun metinlerine her döndüğümde karşıma kesin cevaplar veren bir öğretiden çok, insanın doğru kabul ettiği değerlerin altını kazan bir düşünce biçimi çıkar. Ahlak nereden gelir? İyi dediğimiz şey gerçekten kendiliğinden iyi midir? İnsan…
