Gündem - FELSEFİK GEZGİN

Gündem | Arkeoloji | Arkeoloji Gündemi | Tarih & Arkeoloji

Nuh’un Gemisi Yeniden Gündemde — Durupınar Formasyonu Bilim, İnanç ve Arkeoloji Arasında
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 4 Ekim 20264 Ekim 2026

Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki Durupınar Formasyonu’nda 2026 yılında gerçekleştirilen radar taramaları, karot çalışmaları ve toprak analizleri Nuh’un Gemisi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Kutsal metinler, Mezopotamya tufan anlatıları, güncel araştırmalar ve jeolojik eleştiriler birlikte değerlendirildiğinde bugün için Nuh’un Gemisi’nin bulunduğunu söylemek mümkün görünmüyor. Buna karşın devam eden bilimsel çalışmalar, insanlığın en eski anlatılarından birinin arkeoloji ve jeoloji aracılığıyla yeniden sorgulandığı son derece önemli bir araştırma alanı oluşturuyor.

Devamını Oku Nuh’un Gemisi Yeniden Gündemde — Durupınar Formasyonu Bilim, İnanç ve Arkeoloji Arasında
Gündem | Arkeoloji Gündemi

Hattuşa’da Barışın Kayıp Satırları: Kadeş Antlaşması’nın Yeni Parçası Bize Ne Anlatıyor?
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 23 Eylül 202623 Eylül 2026

Hattuşa’da bulunan yeni çivi yazılı tablet parçası, Kadeş Barış Antlaşması’nın sığınan insanlara ilişkin satırlarını yeniden gündeme taşıdı. Peki 3.200 yıllık bu metin savaş, göç, hukuk ve barış hakkında bize ne anlatıyor?

Devamını Oku Hattuşa’da Barışın Kayıp Satırları: Kadeş Antlaşması’nın Yeni Parçası Bize Ne Anlatıyor?
Gündem | Arkeoloji Gündemi

Denisovalılar Kimdi? Bianfu Mağarası İnsanlık Tarihini Yeniden Yazıyor
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 12 Eylül 202613 Eylül 2026

Çin’in Yunnan eyaletindeki Bianfu Mağarası’nda bulunan dişler, kafatası parçaları ve bir önkol kemiği antik protein analizleri sayesinde Denisovalılarla ilişkilendirildi. Yeni bulgular, bu gizemli insan topluluğunun Asya’daki yayılımını, avlanma davranışlarını ve farklı çevrelere uyum yeteneğini yeniden değerlendirmemizi sağlıyor.

Devamını Oku Denisovalılar Kimdi? Bianfu Mağarası İnsanlık Tarihini Yeniden Yazıyor
Gündem | Doğa & Çevre

Himalayalar’dan Gelen Felaket: Nepal–Tibet Sınırındaki Selin Ardında Ne Var?
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 29 Ağustos 20266 Eylül 2026

Nepal–Tibet sınırında 26 Ağustos 2026’da meydana gelen büyük taşkın yüzlerce insanın yaşamını yitirmesine ve geniş çaplı altyapı hasarına neden oldu. İlk bilimsel değerlendirmeler yüksek Himalayalar’daki bir buz-kaya çökmesine işaret ederken olay, değişen dağ sistemleri ve sınır aşan afet risklerini yeniden gündeme taşıyor.

Devamını Oku Himalayalar’dan Gelen Felaket: Nepal–Tibet Sınırındaki Selin Ardında Ne Var?
Gündem | Arkeoloji Gündemi

Akdeniz’in Altındaki Ticaret Ağı: Sicilya Açıklarında 500 Amforalı Roma Batığı
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 25 Ağustos 202625 Ağustos 2026

Sicilya açıklarında keşfedilen yaklaşık 2.100 yıllık Roma gemi batığı ve çevresindeki 500’e yakın amfora, Antik Akdeniz’in geniş ticaret ağlarına ışık tutuyor. Batık; Roma dünyasında şarap ve diğer ürünlerin deniz yoluyla nasıl taşındığını, Sicilya’nın stratejik konumunu ve Akdeniz’in toplumları birbirine bağlayan büyük bir ekonomik ve kültürel dolaşım alanı olduğunu gösteren önemli bir sualtı arkeolojisi keşfi.

Devamını Oku Akdeniz’in Altındaki Ticaret Ağı: Sicilya Açıklarında 500 Amforalı Roma Batığı
Gündem | Bilim & Araştırma

İnsan Mitokondrileri Görme Yetisini Geri Kazandırabilir mi? İlk Göz Nakli Deneyi Ne Anlatıyor?
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 24 Ağustos 202626 Ağustos 2026

2026 yılında ağır görme kaybı yaşayan bir hastanın kendi kas dokusundan elde edilen mitokondriler ilk kez deneysel olarak gözlerine aktarıldı. Uygulama görme yetisini geri kazandırmadı ancak ciddi inflamasyon bildirilmedi ve ışığa verilen fizyolojik yanıtta geçici bir değişim gözlendi. Aynı dönemde yayımlanan MitoCatch araştırmaları ise sağlıklı mitokondrilerin belirli hücrelere hedeflenerek aktarılabileceğini gösteriyor. Bu çalışmalar henüz bir tedavinin başarısını kanıtlamasa da hücrenin tamamı yerine organellerini hedefleyen yeni bir “organel terapisi” alanının oluşabileceğine işaret ediyor.

Devamını Oku İnsan Mitokondrileri Görme Yetisini Geri Kazandırabilir mi? İlk Göz Nakli Deneyi Ne Anlatıyor?
Gündem | Arkeoloji Gündemi

Huaca Pucllana’da 1.400 Yıllık Bir Ritüelin İzleri: İnsan Sunusu Bize Ne Anlatıyor?
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 22 Ağustos 20266 Eylül 2026

Peru’nun başkenti Lima’daki Huaca Pucllana arkeolojik alanında ortaya çıkarılan yaklaşık 1.400 yıllık insan kalıntıları, Lima kültürünün ritüel dünyasına yeni bir pencere açıyor. Bir kanal içerisinde özel biçimde yerleştirilen bireyin ritüel bir insan sunusu olabileceği değerlendirilirken keşif; ölüm, kutsal mekân, su ve törensel uygulamalar arasındaki ilişkiye dair önemli arkeolojik sorular ortaya koyuyor.

Devamını Oku Huaca Pucllana’da 1.400 Yıllık Bir Ritüelin İzleri: İnsan Sunusu Bize Ne Anlatıyor?
Gündem | Bilim & Araştırma

Dünya Mikropları Ay’da Hayatta Kalabilir mi? NASA’nın Yeni Araştırması Ne Anlatıyor?
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 21 Ağustos 202625 Ağustos 2026

NASA öncülüğündeki yeni araştırma, Dünya’dan uzay görevleriyle taşınabilecek bazı bakteri ve mantarların Ay’ın güney kutbundaki gölgeli ve korunaklı bölgelerde belirli sürelerle canlı kalabileceğini gösteriyor. Bulgular Ay’da yaşam bulunduğunu göstermese de gelecekteki insanlı görevlerde biyolojik kontaminasyon ve gezegen koruma açısından önemli sorular ortaya çıkarıyor.

Devamını Oku Dünya Mikropları Ay’da Hayatta Kalabilir mi? NASA’nın Yeni Araştırması Ne Anlatıyor?
Kültür & Toplum | Gündem

Sodyum: İnsan Fizyolojisinin İnce Ayarı
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 14 Ağustos 202625 Ağustos 2026

Sodyum çoğu zaman yalnızca sofraya eklenen bir tat gibi düşünülür. Oysa bu mineral, insan bedeninin en temel işleyiş mekanizmalarından birini oluşturur. Yaşam için gereklidir ancak modern dünyada çoğu zaman ihtiyaçtan fazla tüketilen ve bu nedenle sağlık üzerinde baskı oluşturan bir unsura dönüşmüştür. Bu çelişki, sodyumu sıradan bir besin öğesinden çıkarıp, biyolojik denge ile yaşam tarzı…

Devamını Oku Sodyum: İnsan Fizyolojisinin İnce Ayarı
Arkeoloji | Arkeoloji Gündemi | Arkeolojik Keşifler

Karahan Tepe: Taşın İçine İşlenmiş Zihnin İlk İzleri
Yazar:Önder ÇELİKTAŞ 4 Nisan 202614 Ağustos 2026

İnsanlık tarihine dair anlatılar çoğu zaman maddi dönüşümler üzerinden kurgulanır. Örneğin tarımın başlaması, hayvanların evcilleştirilmesi ya da kalıcı yerleşimlerin inşası gibi kırılma noktaları merkeze alınır. Oysa son yıllarda Güneydoğu Anadolu’da ortaya çıkarılan arkeolojik veriler, bu doğrusal anlatının eksik olduğunu düşündürmektedir. Özellikle Karahan Tepe, bana göre yalnızca bir yerleşim alanı değildir. İnsan zihninin kolektif biçimde örgütlenmeye…

Devamını Oku Karahan Tepe: Taşın İçine İşlenmiş Zihnin İlk İzleri