Hypatia Kimdir? İskenderiye’nin Filozofu, Matematikçisi ve Trajik Ölümü
İskenderiyeli Hypatia kimdi? Antik dünyanın filozof, matematikçi ve astronomlarından Hypatia’nın yaşamını, düşüncesini ve MS 415’teki ölümünü inceliyoruz.
-
-
Sodyum: İnsan Fizyolojisinin İnce Ayarı
Sodyum çoğu zaman yalnızca sofraya eklenen bir tat gibi düşünülür. Oysa bu mineral, insan bedeninin en temel işleyiş mekanizmalarından birini oluşturur. Yaşam için gereklidir ancak modern dünyada çoğu zaman ihtiyaçtan fazla tüketilen ve bu nedenle sağlık üzerinde baskı oluşturan bir unsura dönüşmüştür. Bu çelişki, sodyumu sıradan bir besin öğesinden çıkarıp, biyolojik denge ile yaşam tarzı…
-
Cezayir
Kuzey Afrika’nın Akdeniz kıyılarından Sahra’nın derinliklerine uzanan Cezayir; Amazigh mirası, Numidya ve Roma geçmişi, Osmanlı dönemi ve Fransız sömürgeciliğine karşı verilen bağımsızlık mücadelesiyle çok katmanlı bir tarihe sahiptir. Tassili n’Ajjer’in tarihöncesi kaya sanatı, ülkenin insanlık tarihi açısından önemini daha da artırır.
-
Angola
Atlas Okyanusu kıyısındaki Angola; Bantu kültürleri, Kongo ve Ndongo krallıkları, Atlantik köle ticareti ve Portekiz sömürge geçmişinin izlerini taşıyan bir Güney Afrika ülkesidir. Mbanza Kongo’dan bağımsızlık mücadelesine uzanan tarihi, Afrika’nın sömürge öncesi ve sonrası dönüşümünü anlamak için önemli bir örnek sunar.
-
Benin
Batı Afrika’daki Benin; güçlü Dahomey Krallığı’nın mirası, Atlantik köle ticaretindeki tarihsel konumu ve Vodun inanç geleneğiyle dikkat çeker. Ouidah ve Abomey gibi merkezleri, Afrika’nın siyasal tarihi, yerel inanç sistemleri, sömürgecilik ve kültürel süreklilik açısından önemli bir araştırma coğrafyası oluşturur.
-
Botsvana
Kalahari’nin geniş coğrafyası ile Okavango Deltası’nın zengin ekosistemlerini bir araya getiren Botsvana, San halklarının kadim kültürü ve Tsodilo’daki binlerce kaya resmiyle öne çıkar. Ülke, insan-doğa ilişkisini, avcı-toplayıcı toplumları ve Güney Afrika’nın tarihsel dönüşümünü incelemek için özgün bir coğrafyadır.
-
Burkina Faso
Sahel kuşağında yer alan Burkina Faso; Mossi krallıklarının mirası, Loropéni’nin arkeolojik kalıntıları, güçlü sözlü kültürü ve geleneksel sanatlarıyla zengin bir Batı Afrika ülkesidir. Thomas Sankara dönemi ise ülkeyi sömürgecilik sonrası Afrika’nın siyasal düşünce ve bağımsızlık tartışmalarında özel bir konuma taşır.
-
Burundi
Burundi; Büyük Göller bölgesindeki konumu, Tanganika Gölü, sömürge geçmişi ve Hutu-Tutsi ilişkilerinin şekillendirdiği yakın tarihiyle Doğu Afrika’nın küçük fakat tarihsel açıdan önemli ülkelerinden biridir.
-
Karahan Tepe: Taşın İçine İşlenmiş Zihnin İlk İzleri
İnsanlık tarihine dair anlatılar çoğu zaman maddi dönüşümler üzerinden kurgulanır. Örneğin tarımın başlaması, hayvanların evcilleştirilmesi ya da kalıcı yerleşimlerin inşası gibi kırılma noktaları merkeze alınır. Oysa son yıllarda Güneydoğu Anadolu’da ortaya çıkarılan arkeolojik veriler, bu doğrusal anlatının eksik olduğunu düşündürmektedir. Özellikle Karahan Tepe, bana göre yalnızca bir yerleşim alanı değildir. İnsan zihninin kolektif biçimde örgütlenmeye…
-
2025’in Öne Çıkan Arkeolojik Kazıları
2025 yılı arkeoloji dünyası için olağanüstü bir yıl oldu. Türkiye’den Peru’ya, Mısır’dan Çekya’ya uzanan geniş bir coğrafyada yapılan kazılar; insanlık tarihinin karanlıkta kalmış birçok dönemini yeniden aydınlattı. Şanlıurfa’daki Karahantepe’de bulunan insan yüzlü T-şekilli sütun, Mardin’de 400 bin yıllık insan izleri, İznik’te ortaya çıkarılan Roma mozaiği ve Peru’nun bulut ormanlarında keşfedilen kayıp şehir yapıları gibi bulgular;…